WYŻYWIENIE LUDNOŚCI W LATACH 1920 – 1939 oraz PRZYODZIEWEK

 

 

         Na śniadanie jadało się ziemniaki z kwaśnym mlekiem lub kluskę z mąki jęczmiennej z topioną słoniną lub masłem , a zimą z braku mleka z kwaśnicą . Obiad to codziennie kapusta z ziemniakami , a na drugie danie to na odmianę groch lub pęczak z pszenicy . Na kolację kminową polewkę z ziemniakami lub bryje . Cała rodzina spożywała z jednej miski glinianej . Chleb wypiekano w domu raz w tygodniu z mąki jęczmiennej z dodatkiem gotowanych ziemniaków.

W okresie świąt Bożego Narodzenia i Wielkanocnych bogatsi rolnicy nabywali około 10 kg mąki pszennej , a biedniejsi tylko kilka kilogramów . Gospodynie na święta piekły z niej ciasto drożdżowe . Bogatsi gospodarze zabijali jedną świnie w ciągu roku , a to w okresie zimy .

  

A oto przykładowe wyliczenia kilku potraw sporządzonych w tych czasach .

 

Warzona kapusta ze sudka : Zamożniejsi gazdowie przygotują dwie beczki kapusty na rok . To ich jadło codzienne .

Surowa kapustę warzą , po chwili odcedzają ją i zalewają wodą , w której gotowały się ziemniaki , potem zatrzepuje się je mąką .

 Bogatsza gospodyni warzy z „ zaprażkom ” roztapia więc masło lub wysmaży słoninę na „ oskwarki ”

i te „ poparzy ” z mąką . Na święta gotowano kapustę z szynkom lub żeberkiem.

W okresie zimy gotowano kapustę z suszonymi „ sowami ” lub innymi suszonymi grzybami .

         Biedniejsi na śniadanie uskrobali ziemniaków , ugotowali i spożywali posolone . Ziemniaki jadano w większości z łupiną ; prawą ręką za pomocą łyżki nabierano kapustę z miski , lewą biorąc w palce ziemniaki z drugiej miski i tak jadło się n przemian to jedno , to drugie . Najlepiej smakowały ziemniaki omaszczone „ oskwarkami ” lub prażonym masłem z dodatkiem parządki

( szczypiorek ).

         Kluskę gotowano w następujący sposób : woda nastawiona musi wrzeć ;

w czasie wrzenia nasypało się do niej mąki i dobrze wymieszało „ tarajką ”, potem na chwilę trzeba było „ popiec ” i znowu dobrze wymieszać .Najczęściej używano mąki jęczmiennej . Kluskę spożywano z mlekiem słodkim lub kwaśnym , niekiedy z masłem lub skwarzoną słoniną .

         Jadło świąteczne :

         W dzień wigilii spożywano wieczorem obiad ( wieczerzę nazywano w tym dniu obiadem , ponieważ cały dzień był post i w południe obiadu nie było ).

Obiad składał się z różnych dań , które poprzedzały opłatki z miodem .

Jadano suchy gotowany bób ( co by my nie mieli boloków ), ziemniaki omaszczone masłem , hałuśki z mąki pszennej , makaron ze słodkim mlekiem , śliwki suszone gotowane w wodzie z cukrem i śkorycą ; prócz tego we wigilie i na Wielkanoc jadano ćwikłę , którą gotowano w wodzie i obłupawszy ze skóry krajano w kawałki ; te wrzucano do wody . Dodawano octu i kminu i wstawiano w garnku za piec na dwa dni , ażeby ćwikła ukisła i pito się w święta wodę ukiszoną .

         Na Wielkanoc jadano chrzan gotowany w słodkim mleku , przytrzepany mąka i jajami . Spożywano chrzan z chlebem na pamiątkę , że Chrystusowi na krzyżu wiszącemu dawano żółć z octem .

         Kminowa polewka : Kmin praży się z masłem po czym zalewa się wrzącą wodą ; spożywano taką polewkę z kluska lub ziemniakami .

 

Przyodziewek

 

         Przyodziewek ludności wykonywany był w większości z płótna lnianego , gdyż każdy rolnik uprawiał len . Z płótna szyto koszule , kalesony , spodnie farbione na czarno , prześcieradła ,ręczniki . Zimą mężczyźni nosili spodnie z sukna z owczej wełny . Obuwie to na co dzień kierpce , a na święta buty . W święta i niedziele mężczyźni nosili ubrania , które nabywano na jarmarku w większości u żydów . Kobiety mężatki ubierały się w długie suknie , a dziewczyny w krótkie . Wszystkie kobiety nosiły długie włosy splecione przeważnie w jeden warkocz .