ZAŁOŻENIE URZĘDU PARAFIALNEGO

 

 

         Pierwsi osadnicy w Podwilku i ich potomkowie byli wyznania rzymsko -  katolickiego . Dokumentem tego jest ich życie i walka w obronie wiary katolickiej z luterańską szlachtą w Orawskim Zamku . W niniejszej kronice było wspomniane , że założyciel wsi Feliks Wilczek w roku 1585 zbudował tu drewniany kościółek i prosił szlachcica Jerzego Thurzo , ażeby zezwolił na osiedlenie w osadzie księdza katolickiego , wyłącznie w celu religijnym dla Podwilka i okolicznych wsi Podsarnie , Harkabuz , Bukowina , Podszkle i Zubrzyca . Thurzonie chcieli zluteranizować całą Orawę , nie mogli więc zezwolić na to , ażeby wieś Podwilk była wyjątkiem .

         Podwilk i okoliczne wsie urzędowo przyłączyli się do luterańskiego urzędu parafialnego w Jabłonce . Dowodem tego jest „Luterańska wizytacja”,

w której wspomina się o budowie kościoła i powinnościach jakie mają wierzący względem luterańskiego proboszcza i organisty w Jabłonce .

 

Ewangelicka wizytacja kościołów i plebani w Górnej Orawie

w latach 1611-1666

 

/część o Podwilku /

         „Anno 1614 w Podwilku u Wilczka jest nowa plebania , do której mają być odłączone wsie z plebani Jabłonka .

         Kościelne przedmioty :

Kościółek jest z drzewa , wewnątrz nowy ołtarz , w którym znajduje się

św. Marcin i Paweł . Na ołtarzu dwa obrusy , jeden obrus biały . Są również dwa prześcieradła , w tym jedno białe . Prześcieradła zrobione są z płótna lnianego .

Nad ołtarzem ręcznik wyszyty z domowego płótna . Kielich z pięknej czystej cyny i dwa wysokie krzyże z proporczykiem .”

 

 

                                                                            Anno 1618

        

         Podczas wizytacji stwierdzono :

1. Z roli Farskiej żadnych podatków się nie płaci .

2. Za dzwony jest winien dłużnik Mateusz Fizel około 40 floren .

 

         Plebańskie przedmioty i dochody :

Odkupiona jest parcela znajdująca się niżej kościoła , na której stoją dwa domy .

Jeden postawiony jest w stronę plebani , a drugi w stronę szkoły . Każdy osadnik ma obowiązek oddać proboszczowi rocznie po jednym łuknie jęczmienia / łukno = 62 litry / 

 Dla organisty : każdy osadnik ma oddać pół korca orawskiego jęczmienia i jedną furę drzewa , razem 18 fur .1

 

 

         Odpis z oryginału ewangelickiej cerkwi w Bratysławie dokonał Wł. Semkiewicz „Materiały źródłowe II” strona 311. Oryginał jest spisany w biblickiej cześcinie zmieszany z łaciną .

 

 

                                                                        Anno 1614

 

Od zwyczajnego pogrzebu należność wynosi 12 denarów .

 Organiście za dzwonienie podczas pogrzebu należność wynosi 3 denary .

Za ślub tak się płaci jak za beczułkę wina . Od wianku młodej pani rodzice płacą jedną kurę i 3 denary , a pan młody płaci 3 denary i jeden ręcznik .

          O następnych wizytacjach w Podwilku nie ma żadnych protokółów .

W następnych latach aż do roku 1666 odbywały się wizytacje ewangelickie w Jabłonce . W Orawce wizytacje odbywały się do 29.X.1658 roku , a później już w Orawce nie było luterańskiego pastora .

 

          Elżbieta z domu Czobrowa , wdowa po szlachcicu Jerzym Thurzo dekretem z 9 grudnia 1618 roku utworzyła w Podwilku Luterański Urząd Parafialny i przydzieliła jedną rolę gruntu z podwilczańskiej wsi , którą użytkował Błażej Lenkwar jako benificium . Wymieniona wydała zezwolenie na budowę plebani i szkoły .

 

          My Elżbieta Czoborowa ze szlacheckiego stanu z Czobor Zentt Michaly ,

dawnego najjaśniejszego pana szlachcica Jerzego Thurzy pałatina węgierskiego królestwa , pozostała wdowa , a szlachcic Imrych Thurzo z Betlanowiec , wieczysty szlachcic Orawy i orawskiego województwa , najwyższy i wieczysty wojewoda ,  radca dwóch protokółów , świętej cesarsko – królewskiej mości baron i. t. d.       oznajmiamy i podajemy do wiadomości , że jesteśmy związani ze służbą kościelną , ażeby w naszych majątkach z pożegnaniem Boży godnie się trzymała i poszerzała . Podajemy do publicznej wiadomości , że załatwiamy uprzejmą prośbę Marcina , sołtysa i naszych poddanych żyjących we wsi Podwilk należących do Zamku Orawa w orawskim województwie . Nadmieniamy , że jedną rolę , którą dawniej użytkował Błażej Lenkwar oddajemy w całości ze wszystkimi użytkami rolnymi i nazwami , jak również z użytkownikami , zgodnie z prawem przydzielamy w przyszłości pod budowę kościoła i osiedlenie się księdza . Jednocześnie zastrzegamy , że na wymienionej roli nie będzie innych osadników , tylko wyłącznie ksiądz i służba kościelna .

Wymieniona rola jest całkowicie zwolniona od podatków , darowizn i robót względem urbara .

 

Spisane na Zamku w Bytći dnia 9 grudnia

roku tysiąc sześćset osiemnastego

 

 

Dokument ten powinien się znajdować w Urzędzie Parafialnym w Podwilku

Wspomina Wł. Semkiewicz w c. d. I  strona 55 

 

 

          Osadnicy nie wyrażali zgody , ażeby luterański ksiądz osiedlił się w Podwilku . W nabożeństwach duchownych tutejsi wierzący jak również i z okolicznych wsi zwracali się do katolickich księży w Polsce lub do sąsiedniej Orawki , gdyż po roku 1645 pełnił duszpasterską posługę jedyny ksiądz katolicki na całej Orawie Jan Szczechowicz z Ratułowa . Cesarz Ferdynand III wydał zezwolenie ks. Janowi Szczechowiczowi na osiedlenie się na Orawie .

W tym okresie potajemnie przychodzili księża z Polski , w tym również misjonarze jezuici z Krakowa , którzy nauczali ludność katechizmu , chrzcili , dawali śluby , spowiadali i odprawiali nabożeństwa .

 

          /Wspomina Wł. Semkiewicz w. c. d. strona 325 / 

 

          Około roku 1687 powstał w Podwilku Katolicki Urząd Parafialny , do którego należały :

Podwilk , Górna Zubrzyca , Podsarnie , Harkabuz , Bukowina i Podszkle .

Wierzących było około 5000 osób .